लखु

पु. ल. देशपांड्यांच्या व्यक्ती आणि वल्ली मधलं माझं सर्वात आवडतं व्यक्तिचित्र म्हणजे लखु रिसबूड.

हा लखू कॉलेज मध्ये सभा गाजवण्यात निपुण.  वादविवादात निपुण. पण अपुऱ्या अभ्यासाचा. कुठल्याही पुस्तकाच्या चार ओळी वाचायच्या आणि त्या अशा प्रकारे मांडायच्या  की समोरचा म्हणेल की हा खूपच विद्वान आहे. पुढे कॉलेज संपतं. सर्व विद्यार्थी नोकरीला लागतात आणि लखुसुद्धा एका नियतकालिकात/वृत्तपत्रात लागतो. तिथेही सुरुवातीच्या दिवसात चित्रपट समिक्षांचे फर्डे लेख लिहून हा लखु नाव कमावतो. पण पुढे कुठल्याच गोष्टीचा नीट अभ्यास नसल्यामुळे त्याचा प्रभाव हळू हळू प्रभाव ओसरू लागतो. आयुष्यात फारशी प्रगती होत नाही. पुढे अनेक वर्षे त्या नियतकालिकात काम केल्यावर लखु संपादक/उपसंपादक झालेला असतो. पण फारसा आनंदी नसतो. नियतकालिक पण फारसे चालत नसते.

मग एक दिवस मासिकाचे मालक/संपादक लखुला राशिभविष्य लिहा म्हणून सांगतात.  लखुची तत्वं लगेच आडवी येतात. येवढे मोठे मोठे लेख लिहिलेला मी राशिभविष्य का लिहू असा विचार त्याच्या मनात येतो. तो राशिभविष्य लिहायला नापसंती दर्शवतो. तेवढ्यात मालक म्हणतो, "रिसबूड राशिभविष्य लिहाल तर तीस रुपये वाढवून मिळतील". लखुचे डोळे लगेच चमकतात आणि लखु लगेच कागद हातात घेतो. पैशाच्या साठीची त्याची ही ससेहोलपट वाचल्यावर मनाला जो चटका बसतो नं, त्याच्यातच लेखकाचे सगळे कसब आहे.

या लखूबद्दल प्रेम वाटतं, उपहास वाटतो, थोडासा रागही येतो आणि शेवटी त्याची झालेली अवस्था पाहून मनाला अतिssss शय वाईट वाटतं.

पु. ल. म्हणत असत की मला माणूसपणाचं अप्रूप आहे आणि तेच मी लिहितो. त्यांच्या या गुणाचं या व्यक्तिचित्रात अक्षरशः दर्शन घडतं.

या आणि अशाच नितांतसुंदर कलाकृतिंमधून आमचे आयुष्य समृद्ध केलंत त्याबद्दल भाई तुम्हाला तुमच्या जन्मशताब्दीनिमित्त  अनेक धन्यवाद (मी अभिवादन वगैरे म्हणणार नाही, जो माणूस आपल्या येवढ्या जवळचा आहे त्याच्या बद्दल येवढे मोठे मोठे शब्द का वापरायचे?).