एखाद्या महापुरुषाबद्दल लोकांच्या मनात आदर निर्माण करण्यात त्या महापुरुषाच्या चरित्रकाराचा अतिशय मोठा वाटा असतो. विशेषतः जेव्हा त्या व्यक्तीचे निधन होऊन अनेक वर्षं लोटलेली असतात आणि त्या व्यक्तीला पाहिलेली फारच थोडी माणसे हयात असतात. डॉक्टर हेडगेवार यांचे ना. ह. पालकर यांनी लिहिलेले चरित्र पाहिले की याचा प्रत्यय येतो. खरंतर, डॉक्टर खूप प्रसिद्धीच्या झोतात असे राहिलेच नाहीत. एकदा ब्रिटिश सरकार विरुद्ध प्रक्षोभक भाषण केल्यामुळे आणि एकदा जंगल सत्याग्रहात भाग घेतल्यामुळे त्यांना तुरुंगवास घडला. विदर्भ - मध्य भारतातले एक स्वातंत्र्य चळवळीतले नेते म्हणून ते सुपरिचित होते मात्र, प्रसिद्धी पासून तसे ते दूरच होते. डॉक्टरांच्या व्यक्तिमत्त्वातली खरी मेख ही जगाला दिसू लागली - जेव्हा संघ कार्य हळूहळू वाढू लागलं आणि संघाचे कार्यकर्ते जेव्हा समाजावर काहीतरी परिणाम करु लागले. त्यामुळेच डॉक्टर हेडगेवार नेमके कसे होते. त्यांचं वागणं, बोलणं, व्यवहार म्हणजेच एक प्रकारे डॉक्टरांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा गाभा हा मध्यवर्ती ठेऊन ना. ह. अर्थात् नाना पालकर यांनी डॉक्टरांचे चरित्र लिहिले. एखाद्या मह...